Tytuł książki sugeruje, że w niniejszym tomie Czytelnik znajdzie szkice poświęcone aspektom religijnym w twórczości Zbigniewa Herberta. To tylko część prawdy, ponieważ nie istnieje wyizolowana kwestia przekonań religijnych bez poglądów na człowieka. Religia jest sprawą relacji i dlatego rozważania dotyczące obrazu Boga muszą wiązać się z ludzkim autowizerunkiem. Teologia ściśle łączy się z antropologią, a doświadczenie religijne stanowi jeden ze sposobów głębokiego samopoznania i samorozumienia. Nie można mówić o Niepojętym (termin Zbigniewa Herberta), nie mówiąc o człowieku, o jego historii, odpowiedzialności, solidarności z innymi, empatii, aksjologicznej ważności słowa, tożsamości i pamięci. Wszystkie te aspekty twórczości autora Pana Cogito były uwzględniane podczas interpretowania poszczególnych wierszy.
– dr hab. Józef Maria Ruszar
Przeczytaj cały wstęp tu
Wykaz stosowanych skrótów ………………………………………………………….. 11
Od Redaktora
Józef Maria Ruszar
Herbert po dwudziestu latach ………………………………………………………….. 17
Nie powinien przysyłać syna
Anna Węgrzyniak
Babcia – Maria Doświadczona ………………………………………………………… 35
Mirosław Dzień
Zagubiony fragment,
czyli o marności słów i ociągającej się jutrzni ………………………………………. 51
Anna Spiechowicz
Czy naprawdę nie powinien przysyłać syna?
(Rozmyślania Pana Cogito o odkupieniu) ……………………………………………… 61
Dorota Siwor
Trochę o duszy
Pan Cogito. Aktualna pozycja duszy ……………………………………………………. 81
Katarzyna Szewczyk‑Haake
Portret rodzinny albo Jakub i Ezaw
(Naprzód pies) ……………………………………………………………………………. 95
Ewa Goczał
Z popiołów, z pamięci. O elegii sprawiedliwej Zbigniewa Herberta
(Pan Cogito szuka rady) ……………………………………………………………….. 109
Anna Hajduk
O eschatologicznym wymiarze wiersza Pan od przyrody ………………………… 127
Józef Maria Ruszar
Opuszczone niebo, bo Bóg zszedł na ziemię
Obraz Boga i człowieka w poezji Zbigniewa Herberta …………………………. 143
Poczucie tożsamości
Małgorzata Mikołajczak
„Nieznośna odpowiedzialność”
Propozycja interpretacji wiersza Dałem słowo …………………………………….. 167
Wojciech Kudyba
Świętość słowa w wierszu Do Ryszarda Krynickiego – list ………………………. 185
Roman Bobryk
Dlaczego czasem wiersz udaje wiersz?
Uwagi na temat utworów Apollo i Marsjasz oraz Prolog ………………………… 197
Tomasz Tomasik
Tautologia i dysjunkcja. Narcyz Herberta ………………………………………… 209
Krystyna Latawiec
O literackiej zoologii Zbigniewa Herberta
Rekonesans ……………………………………………………………………………… 221
Joanna Adamowska
Ratujmy Nikifora. Herberta teksty interwencyjne ……………………………….. 237
Agnieszka Łazicka
Zbigniew Herbert o pamięci ciała
(Pan Cogito a pewne mechanizmy pamięci) ………………………………………….. 253
Anna Stec‑Jasik
„…w różnych czasach”
Pamięć i czas w dwóch utworach Zbigniewa Herberta …………………………. 273
Streszczenia i słowa kluczowe ……………………………………………………….. 295
Noty o autorach ………………………………………………………………………… 303
Abstracts and keywords ………………………………………………………………. 307
Notes about the Authors ……………………………………………………………… 315
Indeks osobowy …………………………………………………………………………. 321